Krótko: umywalka i bidet 40–50 mm, prysznic 50 mm, WC i pion 110 mm, przyłącze zewnętrzne zwykle 160 mm. Średnica odpływu nie maleje w kierunku odpływu, a do miski WC stosuje się 110 mm.
Spis treści
Średnica rury kanalizacyjnej zależy od przybora i miejsca w instalacji: umywalka i zlew odprowadzają ścieki rurą 40 lub 50 mm, prysznic rurą 50 mm, miska WC oraz pion rurą 110 mm, a przyłącze zewnętrzne zwykle wykonuje się z rury 160 mm. Średnica nie może maleć w kierunku odpływu. Zasady doboru opisuje norma PN-EN 12056, a ostateczną średnicę potwierdza projekt.
Średnica rury kanalizacyjnej do przyborów
Każdy przybór ma typowy odpływ, a poziomów zbiorczych i pionów nie wolno zwężać w kierunku spływu ścieków. Wartości w tabeli są typowe dla budynków mieszkalnych w Polsce. Dokładny dobór wynika z obliczeń wg PN-EN 12056, w których uwzględnia się liczbę przyborów i ich jednoczesność użytkowania.
| Przybór lub odcinek | Typowa średnica zewnętrzna |
|---|---|
| Umywalka, bidet | 40 lub 50 mm |
| Zlew kuchenny | 50 mm |
| Prysznic | 50 mm |
| Miska WC | 110 mm |
| Pion kanalizacyjny | 110 mm |
| Przyłącze do sieci | 160 mm |
Odpływy 40 i 50 mm obsługują pojedyncze przybory z syfonem. Gdy do jednego poziomu podłącza się kilka przyborów razem z WC, odcinek zbiorczy wykonuje się z rury 110 mm. Rury o małej średnicy, np. 32 mm, spotyka się w krótkich podejściach, takich jak rura HT/PP 32x1,8x500 mm.
Średnica rury do WC: dlaczego 110 mm
Miska ustępowa ma odpływ o średnicy 110 mm i wymaga rury o takiej samej lub większej średnicy. Zmniejszenie odcinka za WC do 50 mm grozi zatykaniem, a przy pionie jest niezgodne z zasadą niemalejącej średnicy. Zasada ta dotyczy całej drogi ścieków: od przybora, przez poziom, pion, aż po przyłącze.
Przy podejściu do stelaża pomocna jest informacja o wysokości montażu stelaża WC. Gdy WC nie może być podłączone grawitacyjnie, rozwiązaniem bywa rozdrabniacz do WC, który ma własne, cieńsze przewody tłoczne i działa na innych zasadach niż odpływ grawitacyjny.
Rura kanalizacyjna 110 czy 160
Wewnątrz budynku odpływy z WC i piony wykonuje się z rur 110 mm. Średnicę 160 mm stosuje się zwykle na zewnętrznym odcinku przyłącza i w kanalizacji zewnętrznej, gdzie przepływ z kilku pionów trafia do jednego przewodu. Przejście z 110 mm na 160 mm w kierunku odpływu jest zgodne z zasadą niemalejącej średnicy, odwrotna zmiana już nie.
Do układania w gruncie służą rury lite o określonej sztywności obwodowej, np. rura PVC-U 110x3,2x1000 SN8 z uszczelką. Ma ona klasę S, SDR 34, sztywność SN 8 i połączenie kielichowe z uszczelką. Rury wewnętrzne o ściance 2,5–2,7 mm nie są przeznaczone do gruntu. Dział kanalizacja zewnętrzna zawiera rury i kształtki do układania poza budynkiem.
DN50 DN110 do czego: oznaczenia i dobór rur wewnętrznych
W rurach kanalizacji wewnętrznej z tworzyw sztucznych oznaczenie DN/OD odpowiada średnicy zewnętrznej w mm (np. DN/OD 110 = 110 mm). Dlatego DN50 oznacza rurę o średnicy zewnętrznej 50 mm, a DN110 rurę 110 mm. Grubość ścianki zależy od systemu i materiału, ale nie zmienia średnicy zewnętrznej, do której dobiera się kielichy i uszczelki.
| Średnica zewnętrzna | Grubość ścianki | Przykład |
|---|---|---|
| 50 mm | 2,5 mm | PVC HT 50x2,5x315 mm |
| 110 mm | 2,6 mm | PVC HT 110x2,6x500 mm |
| 110 mm | 2,7 mm | PP 110x2,7x500 mm |
| 110 mm, kąt 45° | kształtka | kolano SiTech+ 110/45° |
Odcinek 50 mm nadaje się na odpływy umywalek i zlewów, a rury 110 mm na poziomy i piony. Zmiany kierunku wykonuje się kształtkami o tej samej średnicy; kolana 110 mm występują m.in. w wariantach 30°, 45° i 87,5°. Łagodniejsze kąty, np. dwa kolana 45° zamiast jednego 87,5°, tworzą łagodniejszy zakręt. Całość kompletuje się z działu kanalizacja wewnętrzna. Przy odpływie liniowym pod prysznicem zob. dobór odpływu liniowego.
Typowe błędy przy doborze średnicy
- Zwężenie odpływu w kierunku spływu ścieków, np. z 110 mm na 50 mm za miską WC.
- Podłączenie WC rurą 50 mm.
- Łączenie rur i kształtek o różnych średnicach bez przejściówek.
- Pominięcie spadku poziomów, który działa razem ze średnicą; wartości opisuje artykuł o spadku rury kanalizacyjnej.
- Użycie rury wewnętrznej do układania w gruncie, gdzie wymagana jest odpowiednia sztywność obwodowa.
- Mieszanie systemów rur i kształtek bez sprawdzenia zgodności kielichów i uszczelek.
Obliczenia przepływu dla większych budynków wykonuje projektant wg PN-EN 12056.
Najczęstsze pytania
Jaka średnica rury do WC?
Do miski ustępowej stosuje się rurę o średnicy 110 mm. Odcinek za WC nie może być węższy niż odpływ miski, a w kierunku pionu średnica nie maleje. Rura 50 mm jest przeznaczona do umywalek, zlewów i pryszniców.
Jaka średnica rury do prysznica?
Odpływ prysznica wykonuje się zwykle rurą 50 mm. Przy odpływie liniowym lub podłogowym ważne są parametry samego odpływu oraz spadek poziomu, a w przypadku podłączenia do wspólnego poziomu z WC odcinek zbiorczy ma 110 mm.
Rura kanalizacyjna 110 czy 160 do przyłącza?
Wewnątrz budynku odpływy i piony mają 110 mm. Przyłącze zewnętrzne do sieci wykonuje się zwykle z rury 160 mm, układanej w gruncie. Ostateczną średnicę określa projekt i warunki przyłączenia.
Czy średnica rury kanalizacyjnej może się zmniejszać?
Nie. Średnica odpływu nie powinna maleć w kierunku przepływu ścieków. Zwężenie, np. z 110 na 50 mm, zwiększa ryzyko zatkania i jest niezgodne z zasadami doboru wg PN-EN 12056.