Krótko: wydajność pompy wynika ze wzoru Q = P / (c × ΔT), np. 0,86 m³/h dla 20 kW przy ΔT = 20 K. Wysokość podnoszenia musi pokryć opory najdłuższego obiegu, w domach jednorodzinnych zwykle 4–6 m. Sprawdź też długość zabudowy 130 lub 180 mm.
Spis treści
Dobór pompy obiegowej do c.o. opiera się na dwóch wartościach: wydajności i wysokości podnoszenia. Wydajność liczy się ze wzoru Q = P / (c × ΔT), np. 0,86 m³/h dla 20 kW i różnicy temperatur 20 K. Wysokość podnoszenia musi pokryć opory przepływu najdłuższego obiegu. Dodatkowo liczą się przyłącze (DN 25) i długość zabudowy (130 lub 180 mm).
Wydajność pompy: wzór Q = P / (c × ΔT)
Wydajność objętościowa pompy to ilość wody, która musi przepłynąć przez instalację, aby przenieść moc cieplną. Wzór: Q = P / (c × ΔT), gdzie P to moc cieplna instalacji w kW, c to ciepło właściwe wody (orientacyjnie 1,163 kWh/(m³·K)), ΔT to różnica temperatur zasilania i powrotu w K, a Q to wydajność w m³/h.
Przykład: dla P = 20 kW i ΔT = 20 K wychodzi Q = 20 / (1,163 × 20) ≈ 0,86 m³/h. Przy ΔT = 10 K, typowym dla ogrzewania podłogowego, ta sama moc wymaga około 1,7 m³/h.
| Moc instalacji | Q przy ΔT = 20 K | Q przy ΔT = 10 K |
|---|---|---|
| 10 kW | 0,43 m³/h | 0,86 m³/h |
| 15 kW | 0,64 m³/h | 1,29 m³/h |
| 20 kW | 0,86 m³/h | 1,72 m³/h |
| 30 kW | 1,29 m³/h | 2,58 m³/h |
Wysokość podnoszenia pompy obiegowej
Wysokość podnoszenia pompy obiegowej wyraża się w metrach słupa wody i odpowiada oporom, jakie pompa musi pokonać przy obliczonym przepływie. Suma obejmuje opory rur, armatury, grzejników lub pętli podłogowych, rozdzielacza i źródła ciepła. Liczy się obieg o największych oporach.
W domach jednorodzinnych wystarcza zwykle pompa o maksymalnej wysokości podnoszenia 4–6 m, o ile projekt hydrauliczny nie wskazuje inaczej. Pompy elektroniczne z regulacją mają zakres nastaw, więc maksimum jest zapasem, a punkt pracy ustawia się niżej. Opory pętli podłogowych opisuje artykuł o maksymalnej długości pętli ogrzewania podłogowego.
Pompa obiegowa 25-60 czy 25-40: co znaczą oznaczenia
W typach takich jak 25-60 pierwsza liczba to średnica nominalna przyłącza w mm (25 = DN 25), druga to maksymalna wysokość podnoszenia w dm, czyli 60 = 6 m. Pompa obiegowa 25-60 czy 25-40 sprowadza się więc do wyboru między 6 m a 4 m maksymalnej wysokości podnoszenia.
Wariant 25-40 (4 m) wystarcza w małych instalacjach z krótkimi obiegami, np. Ferro GPA III 25-4-180 o maks. wysokości 4 m. Wariant 25-60 jest zapasem dla dłuższych obiegów grzejnikowych i podłogowych, np. Grundfos ALPHA1 25-60 180 (maks. 6 m, zabudowa 180 mm) lub Grundfos ALPHA2 GO 25-60 130 (maks. 6 m, zabudowa 130 mm). Samo maksimum nie jest punktem pracy: ostateczny wybór wynika z obliczonych oporów.
Przyłącze i długość zabudowy: dopasowanie do istniejącej instalacji
Przy wymianie pompy długość zabudowy (odległość między przyłączami) musi odpowiadać istniejącej: 130 lub 180 mm. Zła długość wymaga przeróbki rurociągu lub wkładki. Pompy 25-60 o zabudowie 180 mm to np. Taconova TacoFlow3 ADAPT 25-60/180 TS (DN 25, gwint, maks. 6 m) oraz TacoFlow3 25-60/180 TS.
| Model | Przyłącze | Zabudowa | Maks. wysokość podnoszenia |
|---|---|---|---|
| Ferro GPA III 25-4-180 | DN 25 | 180 mm | 4 m |
| Grundfos ALPHA1 25-60 180 | DN 25, G 1½ | 180 mm | 6 m |
| Grundfos ALPHA2 GO 25-60 130 | gwintowane | 130 mm | 6 m |
| Wilo-Yonos MAXO 25/0,5-7 PN10 | DN 25 | wg producenta | 7 m |
| Wilo Yonos MAXO 30/0,5-12 PN10 | gwintowane | wg producenta | 12 m |
Większe obiegi, np. kotłownie osiedlowe, wymagają pomp z przyłączem kołnierzowym, jak Wilo-Yonos MAXO 80/0,5-12 PN6 (DN 80, zakres 0,5–12 m). Pełny wybór znajdziesz w dziale pompy obiegowe do C.O. i klimatyzacji.
Pompa elektroniczna i klasa energetyczna
Pompy elektroniczne dopasowują wydajność do zapotrzebowania, np. przy zamykaniu zaworów termostatycznych, ponieważ mają regulowane nastawy wysokości podnoszenia. Seria Yonos MAXO oferuje zakres nastaw 0,5–7 m (MAXO 30/0,5-7 PN10) lub do 12 m. Zasady pracy zaworów opisuje artykuł o ustawianiu zaworu termostatycznego. Współczynnik EEI podaje producent na tabliczce i w karcie produktu; im niższy, tym mniejsze zużycie energii.
Typowe błędy przy doborze
- Wybór pompy według mocy kotła zamiast obliczonego przepływu i oporów.
- Traktowanie maksymalnej wysokości podnoszenia jako punktu pracy. Pompa pracuje na przecięciu swojej charakterystyki z charakterystyką instalacji.
- Pominięcie długości zabudowy 130 lub 180 mm przy wymianie.
- Zbyt duży zapas wysokości w instalacji bez regulacji, co sprzyja hałasowi przepływu.
- Zastosowanie pompy cyrkulacyjnej C.W.U., takiej jak Grundfos COMFORT 15-14 B PM (Rp 1/2, maks. 8 W), w obiegu c.o. Ta pompa służy do cyrkulacji ciepłej wody użytkowej.
Przy ogrzewaniu podłogowym z układem mieszającym zobacz też zawór mieszający do ogrzewania podłogowego. Podłączenie pompy do zasilania 230 V wykonuje osoba z odpowiednimi uprawnieniami (SEP).
Najczęstsze pytania
Jak obliczyć wydajność pompy obiegowej do c.o.?
Użyj wzoru Q = P / (c × ΔT), gdzie P to moc w kW, c ≈ 1,163 kWh/(m³·K), a ΔT to różnica temperatur zasilania i powrotu. Dla 20 kW i ΔT = 20 K wychodzi około 0,86 m³/h.
Pompa obiegowa 25-60 czy 25-40 – którą wybrać?
Oznaczenie 25-60 to DN 25 i maksymalnie 6 m wysokości podnoszenia, a 25-40 to maksymalnie 4 m. Wybór zależy od oporów najdłuższego obiegu. Wariant 4 m pasuje do małych instalacji, 6 m daje większy zapas.
Jaka długość zabudowy pompy obiegowej: 130 czy 180 mm?
Długość zabudowy musi odpowiadać wymienianej pompie, bo to odległość między przyłączami. Spotykane są pompy 130 mm i 180 mm w przyłączu DN 25. Zmierz odstęp między śrubunkami przed wyborem.
Czym jest wysokość podnoszenia pompy obiegowej?
To opór hydrauliczny wyrażony w metrach słupa wody, jaki pompa pokonuje przy danym przepływie. Obejmuje opory rur, armatury, grzejników lub pętli i źródła ciepła. W domach jednorodzinnych maksimum 4–6 m zwykle wystarcza.