Krótko: Wpust z klapami zwrotnymi (typ 5) chroni piwnicę przed cofką, ale tylko dla ścieków bez fekaliów. Dla przyborów poniżej poziomu zalewania PN-EN 12056 wymaga przepompowni, a zawór dopuszcza po spełnieniu 4 warunków.
Spis treści
Wpust piwniczny z klapami zwrotnymi odprowadza wodę z posadzki i zamyka się, gdy ścieki cofają się z kanalizacji. Wpust bez klap, z samym syfonem lub osadnikiem, przed cofką nie chroni. Klapy dobiera się do rodzaju ścieków: wpust typu 5 według PN-EN 13564 jest przeznaczony do ścieków bez fekaliów. Dla toalet i innych przyborów poniżej poziomu zalewania PN-EN 12056 przewiduje przepompownię, a zawór tylko po spełnieniu czterech warunków.
Tabela: wpust piwniczny z klapami czy bez
Wpust piwniczny z zaworem zwrotnym to w praktyce wpust z klapami zwrotnymi. Tabela porównuje cztery rozwiązania. Podział na typy pochodzi z PN-EN 13564, a warunki użycia z PN-EN 12056-4 w opisie producenta (Kessel).
| Rozwiązanie | Chroni przed cofką | Rodzaj ścieków | Typowe miejsce |
|---|---|---|---|
| Wpust podłogowy z osadnikiem lub syfonem, bez klap | nie, nie ma klap zwrotnych | woda z posadzki | posadzka powyżej poziomu zalewania |
| Wpust z klapami zwrotnymi, typ 5 według PN-EN 13564 | tak: samoczynna klapa i zamknięcie awaryjne | bez fekaliów | piwnica, posadzka poniżej poziomu zalewania |
| Zawór przeciwzalewowy typu 3 | tak, zamknięcie wymuszane energią zewnętrzną | także z fekaliami | przybory poniżej poziomu zalewania, gdy spełnione są warunki normy |
| Przepompownia ścieków | tak | także z fekaliami | przybory poniżej poziomu zalewania, gdy przewód nie ma spadku do kolektora |
Wpusty bez klap, np. Kessel z PP 150×150 z osadnikiem czy Uponor Aqua Ambient Standard d110, służą do odprowadzania wody z posadzki. Opisy tych wpustów nie podają klap zwrotnych, więc przed cofką nie zabezpieczają. Do miejsc, gdzie cofka jest zagrożeniem, wybiera się wariant z klapami, np. Kessel Drehfix DN100 z 2 klapami zwrotnymi. Pozostałe wpusty znajdziesz w dziale włazy i wpusty.
- 1Poziom zalewaniaUstal go dla budynku i porównaj z posadzką
- 2Spadek do kanałuBrak spadku: przepompownia ścieków
- 3Cztery warunki normyPomieszczenie podrzędne, mało osób, druga toaleta wyżej
- 4Rodzaj ściekówBez fekaliów: wpust z klapami typu 5; z fekaliami: typ 3 lub pompa
- 5Przepustowość i akcesoria1,8 l/s przy 20 mm, króćce i osadnik do rury
Poziom zalewania i warunki z PN-EN 12056-4
Poziom zalewania to według PN-EN 12056-1 najwyższy poziom, do którego woda może wznieść się w instalacji odwadniającej. Cofka powstaje, gdy w kolektorze woda się spiętrza. Politechnika Warszawska wymienia przyczyny: przeciążenie hydrauliczne przewodu, zmniejszona przepustowość przez osady lub zatkanie, awaria pompowni odbierającej ścieki, prace modernizacyjne, obecność gryzoni i ponadplanowe spiętrzenie w odbiorniku ścieków.
Gdy przybory sanitarne lub odwadniające leżą poniżej poziomu zalewania, a instalacja nie jest poprowadzona ze spadkiem do kolektora, PN-EN 12056 według omówienia producenta (Kessel) wymaga przepompowni ścieków. Zawór lub wpust z klapami wystarczy wtedy, gdy spełnione są wszystkie cztery warunki:
- przewód odpływowy ma spadek do kanału ulicznego;
- pomieszczenia pełnią funkcję podrzędną, nie ma w nich wartościowych rzeczy, a zalanie nie zagraża zdrowiu mieszkańców;
- liczba użytkowników jest niewielka;
- dostępna jest inna toaleta powyżej poziomu zalewania.
Przybory położone powyżej poziomu zalewania i odpływy z rynien włącza się do studzienki za urządzeniem przeciwzalewowym. Poziom zalewania i rodzaj zabezpieczenia dla konkretnego budynku ustala projektant instalacji. Spadki przewodów opisuje artykuł spadek rury kanalizacyjnej.
Typy według PN-EN 13564 i rodzaj ścieków
PN-EN 13564 dzieli urządzenia przeciwzalewowe na typy 0–5:
- Typ 0: samoczynna klapa zwrotna.
- Typ 1: zamknięcie samoczynne i ręczne zamknięcie awaryjne.
- Typ 2: podwójne zamknięcie samoczynne i ręczne zamknięcie awaryjne.
- Typ 3: zamknięcie wymuszane energią zewnętrzną i ręczne zamknięcie awaryjne.
- Typ 4: urządzenie montowane w kształtkach lub wpustach podłogowych, z pojedynczym lub podwójnym zamknięciem samoczynnym i zamknięciem awaryjnym.
- Typ 5: wpust podłogowy z pojedynczym zamknięciem samoczynnym i zamknięciem awaryjnym.
Do ścieków z fekaliami Kessel oferuje zawory typu 3 oraz zestawy z pompą. Wpust Drehfix typu 5 jest przeznaczony do ścieków bez fekaliów, czyli do wody z posadzki, pralki czy prysznica, a nie do toalety.
Drehfix DN100: co sprawdzić przed zakupem
- Wielkość nominalna DN100, średnica zewnętrzna DA 110 mm. Rury DN50 i DN70 wymagają osobnych króćców.
- Dwie mechaniczne klapy zwrotne (typ 5); jedna z nich może służyć jako ręczne zamknięcie awaryjne.
- Syfon wodny i klasa obciążenia K 3 według EN 1253-1.
- Przepustowość 1,8 l/s przy nadpiętrzeniu 20 mm. Przy większym dopływie wody sprawdź, czy wpust nadąży.
- Wycięcie w płycie 320 × 190 mm, głębokość zabudowy 210–240 mm regulowana nasadą teleskopową, ruszt z kratką szczelinową 190 × 150 × 14 mm.
- Akcesoria kupuje się osobno: przejściówkę DN100/70, przedłużkę 183 mm, króćce DN50 i DN70, osadnik, moduł 2 klap i ochronę przed gryzoniami.
Średnice rur odpływowych opisuje artykuł średnica rury kanalizacyjnej DN50 i DN110.
Najczęstsze błędy
- Wpust bez klap w piwnicy, w której cofka jest realnym zagrożeniem.
- Wpust z klapami typu 5 podłączony do ścieków z toalety zamiast zaworu typu 3 albo przepompowni.
- Wpust z klapami tam, gdzie instalacja nie ma spadku do kanału, a norma wymaga przepompowni.
- Pominięte akcesoria: króćce, przejściówka i osadnik dobiera się do rury, jaka wychodzi z posadzki.
Najczęstsze pytania
Czy każdy wpust piwniczny chroni przed cofką ścieków?
Nie. Wpust podłogowy z samym syfonem lub osadnikiem, bez klap, odprowadza wodę z posadzki, ale przed cofką nie zabezpiecza. Ochronę dają wpusty z klapami zwrotnymi, np. typu 5 według PN-EN 13564, w których klapa zamyka się samoczynnie przy cofce.
Czy wpust z klapami nadaje się do ścieków z toalety?
Nie. Wpust typu 5, taki jak Drehfix DN100, jest przeznaczony do ścieków bez fekaliów. Do ścieków z fekaliami producent oferuje zawory typu 3 oraz zestawy z pompą, a w przepisach pierwszeństwo ma przepompownia.
Co to jest poziom zalewania?
Według PN-EN 12056-1 to najwyższy poziom, do którego woda może wznieść się w instalacji odwadniającej. Przybory położone poniżej tego poziomu wymagają zabezpieczenia przed cofką: przepompowni albo, przy spełnieniu warunków normy, zaworu.
Kiedy zamiast wpustu z klapami potrzebna jest przepompownia?
Gdy przybory leżą poniżej poziomu zalewania, a instalacja nie ma spadku do kanału ulicznego. Zawór lub wpust z klapami wystarcza tylko przy czterech warunkach: spadek do kanału, pomieszczenia podrzędne, mało użytkowników i druga toaleta powyżej poziomu zalewania.
Jaką przepustowość ma wpust Drehfix DN100?
Karta wpustu podaje 1,8 l/s przy nadpiętrzeniu 20 mm. Przy większym dopływie wody, np. z awarii pralki lub rury, sprawdź, czy wpust nadąży. Głębokość zabudowy wynosi 210–240 mm, a wycięcie w płycie 320 × 190 mm.