Krótko: IP to dwie cyfry: ochrona przed ciałami stałymi i wodą (PN-EN 60529). IK to odporność na udar w skali IK00–IK10 (PN-EN 62262). IP65 oznacza pyłoszczelność i odporność na strumień wody, a IK08 energię udaru 5 J.
Spis treści
Klasa szczelności IP i IK opisuje dwie różne cechy obudowy: IP (wg PN-EN 60529) odporność na ciała stałe i wodę, IK (wg PN-EN 62262) odporność na uderzenia mechaniczne. Kod IP tworzą dwie cyfry, np. IP65: 6 oznacza pyłoszczelność, 5 ochronę przed strumieniem wody. Kod IK mieści się w zakresie IK00–IK10, a IK08 odpowiada energii udaru 5 J. Oba parametry podaje się niezależnie.
Kod IP wg PN-EN 60529: co oznaczają cyfry
Pierwsza cyfra określa ochronę przed dostępem do części niebezpiecznych i przed ciałami stałymi, druga ochronę przed wodą. Jeżeli producent nie określa jednej z cyfr, w jej miejsce wpisuje literę X (np. IPX4). Wyższa cyfra nie zawsze zawiera w sobie niższe warunki badania, dlatego przy cyfrach 7 i 8 sprawdza się pełne oznaczenie producenta.
| Cyfra | Ochrona przed ciałami stałymi |
|---|---|
| 0 | brak ochrony |
| 1 | ciała o średnicy od 50 mm |
| 2 | ciała o średnicy od 12,5 mm |
| 3 | ciała o średnicy od 2,5 mm |
| 4 | ciała o średnicy od 1 mm |
| 5 | ochrona przed pyłem (pył może wnikać w ilości niezakłócającej pracy) |
| 6 | pyłoszczelność |
| Cyfra | Ochrona przed wodą |
|---|---|
| 0 | brak ochrony |
| 1 | pionowo padające krople |
| 2 | krople padające pod kątem do 15° |
| 3 | deszcz (natrysk pod kątem do 60°) |
| 4 | rozbryzgi z dowolnego kierunku |
| 5 | strumień wody z dyszy 6,3 mm |
| 6 | silny strumień wody z dyszy 12,5 mm |
| 7 | czasowe zanurzenie |
| 8 | ciągłe zanurzenie w warunkach podanych przez producenta |
IP65 co oznacza i IP44 IP54 różnice w praktyce
IP65 co oznacza w praktyce: obudowa jest pyłoszczelna (6) i wytrzymuje strumień wody z dyszy 6,3 mm (5). Taki stopień ma np. oprawa hermetyczna Ledvance Damp Proof HOUSING 600 E 1xLAMP IP65, przeznaczona do pomieszczeń wilgotnych.
IP44 IP54 różnice dotyczą wyłącznie pierwszej cyfry. Obie klasy chronią przed rozbryzgami wody z dowolnego kierunku (4). IP44 zatrzymuje ciała stałe od 1 mm, a IP54 dodatkowo ogranicza wnikanie pyłu. Przykłady to gniazdo stałe PCE 32 A 400 V 3P+Z IP44 oraz puszka hermetyczna Onnline V7 IP54 100x100x41. Obudowa IP67, jak puszka hermetyczna F-Elektro 27P IP67, jest pyłoszczelna i odporna na czasowe zanurzenie.
| Kod | Ochrona | Przykładowe zastosowanie |
|---|---|---|
| IP44 | ciała od 1 mm, rozbryzgi wody | gniazda siłowe, puszki natynkowe w pomieszczeniach wilgotnych |
| IP54 | ochrona przed pyłem, rozbryzgi wody | puszki natynkowe w miejscach zakurzonych |
| IP65 | pyłoszczelność, strumień wody | oprawy hermetyczne w piwnicach, garażach, pomieszczeniach gospodarczych |
| IP67 | pyłoszczelność, czasowe zanurzenie | puszki w miejscach narażonych na pył i wodę |
Klasa szczelności IP i IK: stopień ochrony IK08 wg PN-EN 62262
Kod IK określa odporność obudowy na udar mechaniczny. Skala obejmuje IK00–IK10, a każdy stopień odpowiada określonej energii udaru. Stopień ochrony IK08 oznacza energię 5 J, IK10 energię 20 J. Kod IK nie wynika z kodu IP: obudowa o wysokim IP może mieć niski IK.
| Kod | Energia udaru |
|---|---|
| IK00 | brak ochrony |
| IK01 | 0,14 J |
| IK02 | 0,2 J |
| IK03 | 0,35 J |
| IK04 | 0,5 J |
| IK05 | 0,7 J |
| IK06 | 1 J |
| IK07 | 2 J |
| IK08 | 5 J |
| IK09 | 10 J |
| IK10 | 20 J |
Dobór stopnia ochrony do miejsca montażu
W łazience wymagania zależą od strefy. Wg PN-HD 60364-7-701 w strefie 0 stosuje się co najmniej IPX7, w strefach 1 i 2 co najmniej IPX4. Szczegóły omawia artykuł o normach PN-HD 60364 w praktyce.
Na zewnątrz i w pomieszczeniach zapylonych zwykle wybiera się obudowy od IP54 wzwyż, a tam, gdzie obudowa jest myta strumieniem wody, IP65 lub wyżej. Ostateczny dobór zależy od warunków pracy: ilości pyłu, sposobu narażenia na wodę i zaleceń producenta. Wśród opraw zewnętrznych LED stopień IP podaje się w parametrach każdej oprawy. W rozdzielnicach i skrzynkach liczy się też dobór puszek instalacyjnych o odpowiednim IP. Stopień IP urządzenia to inna cecha niż klasa ochronności, opisana w tekście o klasach ochronności I, II i III. Prace przy instalacji elektrycznej wykonuje osoba z uprawnieniami SEP.
Typowe błędy przy odczytywaniu oznaczeń IP i IK
- Traktowanie IP67 jako automatycznie obejmującego IP65 lub IP66: norma nie zakłada tego, producent musi podać obie klasy (np. IP66/IP67).
- Mylenie IP z IK: szczelna oprawa IP65 nie jest przez to odporna na uderzenia.
- Pomijanie wpływu otworów: stopień IP dotyczy obudowy z prawidłowo uszczelnionymi wprowadzeniami przewodów. Otwór bez dławika lub z niedopasowanym dławikiem obniża szczelność.
- Utożsamianie IP54 z pyłoszczelnością: cyfra 5 dopuszcza niewielką ilość pyłu wewnątrz, pyłoszczelność to cyfra 6.
- Pominięcie litery X: IPX4 nie mówi nic o ochronie przed ciałami stałymi.
Najczęstsze pytania
IP65 co oznacza?
IP65 oznacza pyłoszczelność (cyfra 6) oraz ochronę przed strumieniem wody z dyszy 6,3 mm (cyfra 5), wg PN-EN 60529. Obudowa IP65 nie jest przeznaczona do zanurzenia, do tego służą stopnie IPX7 i IPX8.
Jaka jest różnica między IP44 a IP54?
Druga cyfra jest taka sama: 4 to ochrona przed rozbryzgami wody z dowolnego kierunku. Różni się pierwsza cyfra: IP44 chroni przed ciałami od 1 mm, IP54 dodatkowo ogranicza wnikanie pyłu do ilości niezakłócającej pracy.
Co oznacza stopień ochrony IK08?
IK08 wg PN-EN 62262 oznacza odporność obudowy na udar o energii 5 J. Skala IK obejmuje stopnie IK00–IK10, gdzie IK10 odpowiada energii 20 J. Kod IK jest niezależny od kodu IP.
Czy IP67 oznacza także IP65?
Nie automatycznie. Według PN-EN 60529 klasy IPX5 i IPX6 oraz IPX7 badane są oddzielnie. Gdy obudowa ma spełniać kilka warunków, producent podaje kilka oznaczeń, np. IP66/IP67.