Krótko: zasilanie wchodzi na rozłącznik główny, dalej idą ograniczniki przepięć, wyłącznik różnicowoprądowy i wyłączniki nadprądowe. Obwody gniazd wykonuje się zwykle przewodem 2,5 mm², oświetlenia 1,5 mm². Prace wykonuje osoba z uprawnieniami SEP.
Spis treści
Jak podłączyć rozdzielnicę mieszkaniową? Zasilanie z licznika prowadzi się na rozłącznik główny, następnie na ograniczniki przepięć, wyłącznik różnicowoprądowy i wyłączniki nadprądowe poszczególnych obwodów. Przewód neutralny trafia na szynę N, ochronny na szynę PE. Obwody gniazd wykonuje się zwykle przewodem 2,5 mm², obwody oświetlenia przewodem 1,5 mm². Każdy obwód wymaga opisu.
Prace przy rozdzielnicy wykonuje osoba z odpowiednimi uprawnieniami (np. SEP), po odłączeniu zasilania i sprawdzeniu braku napięcia.
Co powinno być w rozdzielnicy mieszkaniowej
Zestaw aparatów zależy od liczby obwodów i rodzaju odbiorników. Co powinno być w rozdzielnicy, wynika z jej roli: odłączenie całości, ochrona przed przepięciami, ochrona przeciwporażeniowa i zabezpieczenie każdego obwodu przed przeciążeniem i zwarciem.
- rozłącznik główny (izolacyjny), który odcina całą instalację na czas prac;
- ogranicznik przepięć (SPD), jeśli przewiduje go projekt;
- wyłącznik różnicowoprądowy (RCD) chroniący obwody gniazd i inne wskazane w projekcie; typ dobierz według artykułu o wyłączniku różnicowoprądowym typ A czy AC;
- wyłączniki nadprądowe (MCB) w osobnych obwodach: oświetlenie, gniazda, kuchnia, płyta, pralka i inne;
- szyny N i PE z zaciskami dla każdego przewodu;
- opisy obwodów na aparatach lub w tabliczce w drzwiach.
Rozdzielnica mieszkaniowa schemat: kolejność aparatów
Aparaty układa się w kolejności przepływu energii, od zasilania do odbiorników. Rozdzielnica mieszkaniowa schemat w wersji podstawowej wygląda tak, jak na diagramie poniżej. Dobór wyłączników nadprądowych opisuje artykuł o doborze wyłącznika nadprądowego.
Rozłączniki modułowe są dostępne m.in. na 40 A (np. ETI SV 440) i 63 A (ETI SV 463). W instalacji trójfazowej stosuje się wersję trójbiegunową, np. Legrand RX3 40 A 3P, a przy rozłączaniu także przewodu neutralnego wersję czterobiegunową. Prąd znamionowy rozłącznika dobiera się do mocy zamówionej i projektu.
- 1Zasilanie z licznikaPrzewody wejściowe L1 L2 L3, N, PE
- 2Rozłącznik głównyOdcina całą instalację na czas prac
- 3Ogranicznik przepięć SPDJeśli przewiduje go projekt
- 4Wyłącznik różnicowoprądowyOchrona przeciwporażeniowa obwodów
- 5Wyłączniki nadprądoweOsobne zabezpieczenie każdego obwodu
- 6Szyny N i PEZaciski dla przewodów obwodów
Jak podłączyć rozdzielnicę mieszkaniową krok po kroku
Podłączenie rozdzielnicy krok po kroku zaczyna się od odcięcia zasilania i kończy pomiarami.
- Wyłącz zasilanie rozłącznikiem głównym i zabezpieczeniem za licznikiem. Jeśli instalacja wymaga odcięcia od sieci, zgłoś to operatorowi; zabezpieczenie przedlicznikowe i plomby należą do zakładu energetycznego. Sprawdź brak napięcia miernikiem i zabezpiecz przed ponownym załączeniem.
- Zamontuj obudowę i szyny TH35 (profil 35 mm), do których zatrzaskuje się aparaty modułowe.
- Zamontuj aparaty w kolejności z diagramu, zostawiając wolne moduły na rozbudowę.
- Zasilanie podłącz do zacisków wejściowych rozłącznika głównego.
- Żyły fazowe podłącz do wyłączników nadprądowych, przewody ochronne do szyny PE. N obwodów za RCD łącz z szyną N za RCD, pozostałe z szyną N główną.
- N obwodów chronionych RCD podłącz do strony wyjściowej (za) RCD, nie do wspólnej szyny N. W przeciwnym razie wyłącznik zadziała bez przyczyny.
- Opisz każdy obwód i dokręć wszystkie zaciski zgodnie z momentami podanymi przez producenta aparatów.
- Wykonaj pomiary odbiorcze przed załączeniem.
Kolory żył opisuje artykuł o kolorach przewodów w instalacji elektrycznej: niebieski dla N, żółto-zielony dla PE.
Przekroje przewodów i zabezpieczenia typowych obwodów
Wartości poniżej są typowe dla instalacji mieszkaniowych w Polsce przy przewodach miedzianych układanych w ścianie. Ostateczny dobór wynika z projektu, długości obwodu i spadku napięcia.
| Obwód | Przekrój (Cu) | Wyłącznik nadprądowy |
|---|---|---|
| Oświetlenie | 1,5 mm² | B10 lub B16 |
| Gniazda ogólne | 2,5 mm² | B16 |
| Pralka, zmywarka (osobny obwód) | 2,5 mm² | B16 |
| Płyta indukcyjna | zależy od mocy i przyłączenia | zależy od mocy |
Obwód płyty omawia artykuł o przekroju przewodu do płyty indukcyjnej. Rodzaje przewodów instalacyjnych porównuje tekst YDY, YDYp i YKY.
Dobór obudowy rozdzielnicy
Liczbę modułów oblicza się z sumy szerokości aparatów, z zapasem na rozbudowę. Obudowa 8-modułowa nadaje się tylko do pojedynczych podrozdzielni. Obudowy podtynkowe znajdziesz w dziale Rozdzielnice i obudowy, a wyłączniki i rozłączniki w dziale Aparatura modułowa.
| Obudowa | Moduły | Stopień ochrony |
|---|---|---|
| Elektro-Plast SRp-8 (N+PE) | 8 | IP40 |
| Legrand XL3 S 160 2x24 | 48 (2 rzędy × 24) | IP30 bez drzwi, IP40 z drzwiami |
| Hager FW FWU73S | 252 | IP30 |
Obudowa SRp-8 ma fabrycznie szyny N i PE. Aparaty mocuje się na szynach, np. perforowanej ETI TH35x7,5 o długości 2 m.
Typowe błędy przy podłączaniu rozdzielnicy
- Brak zapasu modułów, więc późniejsza rozbudowa wymaga wymiany obudowy.
- Przewód neutralny obwodu chronionego RCD podłączony do wspólnej szyny N zamiast za RCD, co powoduje zadziałania wyłącznika.
- Kilka przewodów w jednym zacisku, jeśli producent tego nie dopuszcza.
- Niedokręcone zaciski, które grzeją się pod obciążeniem.
- Brak opisów obwodów.
- Brak połączenia przewodów ochronnych z szyną PE.
- Uziemienie instalacji pominięte lub niesprawdzone; temat opisuje artykuł o uziemieniu domu jednorodzinnego.
Gotowe komplety w dziale: Zestawy rozdzielnic.
Najczęstsze pytania
Jaka jest kolejność aparatów w rozdzielnicy mieszkaniowej?
Od zasilania: rozłącznik główny, ogranicznik przepięć, wyłącznik różnicowoprądowy, a potem wyłączniki nadprądowe poszczególnych obwodów. Przewody N i PE trafiają na osobne szyny. Układ ostatecznie wynika z projektu instalacji.
Jaki przekrój przewodu do gniazd i oświetlenia?
W typowej instalacji mieszkaniowej obwody gniazd wykonuje się przewodem miedzianym 2,5 mm² z wyłącznikiem B16, a obwody oświetlenia przewodem 1,5 mm² z wyłącznikiem B10 lub B16. Długie obwody wymagają sprawdzenia spadku napięcia.
Czy samodzielnie można podłączyć rozdzielnicę?
Prace przy instalacji zasilanej z sieci wykonuje osoba z odpowiednimi uprawnieniami, np. SEP. Po montażu konieczne są pomiary odbiorcze. Nieprawidłowe podłączenie grozi porażeniem, zwarciem i pożarem.
Ile modułów powinna mieć rozdzielnica mieszkaniowa?
Liczbę modułów wylicza się z sumy szerokości zamontowanych aparatów i dodaje zapas na rozbudowę. Do małych mieszkań stosuje się obudowy kilkunastomodułowe (np. 1×12 lub 2×12), do większych 2 rzędy po 24 moduły, czyli 48 modułów. Obudowa 8-modułowa nadaje się tylko do pojedynczych podrozdzielni.