Krótko: typ AC reaguje na przemienny prąd różnicowy sinusoidalny, typ A także na pulsujący prąd stały. Przy odbiornikach z elektroniką (pralki, płyty indukcyjne, ładowarki) wybiera się typ A, w obwodach gniazd standardowo 30 mA.
Spis treści
Wyłącznik różnicowoprądowy typ A czy AC? Typ AC wykrywa wyłącznie sinusoidalny prąd różnicowy przemienny, a typ A dodatkowo prąd stały pulsujący. Tam, gdzie pracują odbiorniki z elektroniką mocy (pralki, płyty indukcyjne, ładowarki, falowniki), stosuje się typ A. W obwodach gniazd i ochronie przeciwporażeniowej standardowa czułość to 30 mA.
Czym różnią się typy AC, A, F i B
Typ wyłącznika różnicowoprądowego określa, jaką postać prądu upływu jest on w stanie wykryć. Typ AC reaguje na sinusoidalny prąd przemienny. Typ A reaguje na prąd przemienny oraz tętniący prąd stały. Typ F obejmuje dodatkowo prądy o mieszanych częstotliwościach, występujące np. w obwodach z falownikami jednofazowymi. Typ B wykrywa także gładki prąd stały i jest przewidziany dla odbiorników trójfazowych z prostownikami, w tym wielu falowników.
| Typ | Prąd przemienny sinusoidalny | Prąd stały pulsujący | Gładki prąd stały | Typowe zastosowanie |
|---|---|---|---|---|
| AC | tak | nie | nie | odbiorniki bez elektroniki, np. proste oświetlenie i grzałki |
| A | tak | tak | nie | pralki, płyty indukcyjne, ładowarki, sprzęt z zasilaczami |
| F | tak | tak | nie | odbiorniki z falownikiem jednofazowym |
| B | tak | tak | tak | falowniki trójfazowe, instalacje z prostownikami |
Jaki wyłącznik różnicowoprądowy wybrać do odbiorników z elektroniką
Odbiorniki z prostownikiem lub regulacją elektroniczną mogą w razie uszkodzenia izolacji generować prąd różnicowy z udziałem składowej stałej. Wyłącznik typu AC może wtedy nie zadziałać lub zadziałać z opóźnieniem. Dlatego dla pralek, płyt indukcyjnych, ładowarek pojazdów i falowników stosuje się co najmniej typ A, a wymaganie producenta urządzenia ma pierwszeństwo. Przy płycie indukcyjnej zobacz także przekrój przewodu do płyty indukcyjnej.
Przykładem typu A w obwodzie trójfazowym z przewodem neutralnym jest Hager CDA425J 4P 25 A 30 mA typ A. Typ A obsługuje prąd przemienny oraz tętniący prąd stały. Wersja o większym prądzie znamionowym to Hager CDA463J 4P 63 A 30 mA typ A, również czterobiegunowa.
- 1Odbiornik w obwodzieUstal, jakie urządzenia zasila obwód
- 2Elektronika mocy?Pralka, indukcja, ładowarka, zasilacz
- 3Tak: typ A lub wyższyF lub B, gdy wymaga tego producent
- 4Nie: typ ACTyp A także dopuszczalny
- 5Biegunowość i prąd2P lub 4P; prąd nie mniejszy niż zabezp.
RCD typ A i AC: kiedy wystarczy typ AC
Typ AC pozostaje dopuszczalny tam, gdzie w obwodzie nie ma odbiorników generujących składową stałą prądu upływu, a producent urządzeń nie wymaga typu A. Są to proste obwody oświetleniowe z żarówkami lub odbiorniki rezystancyjne. Przykłady aparatów typu AC to Hager CDC225J 2P 25 A 30 mA typ AC oraz Hager CDC240J 2P 40 A 30 mA typ AC do obwodów jednofazowych 230 V. W instalacji z mieszanymi odbiornikami wybór typu A jest bezpieczniejszym rozwiązaniem projektowym, bo obejmuje również zakres typu AC.
Różnica w budowie i funkcji dotyczy więc wyłącznie rodzaju wykrywanego prądu różnicowego. Czułość 30 mA, liczba biegunów i prąd znamionowy dobiera się niezależnie od typu, według układu obwodu i zabezpieczenia nadprądowego.
Różnicówka 30 mA, liczba biegunów i prąd znamionowy
Różnicówka 30 mA stanowi uzupełniającą ochronę przy dotyku bezpośrednim w obwodach gniazd i innych obwodach wskazanych w PN-HD 60364. Liczba biegunów zależy od układu: 2P dla obwodów jednofazowych (faza i N), 4P dla obwodów trójfazowych z przewodem neutralnym. Prąd znamionowy wyłącznika różnicowoprądowego to maksymalny prąd obciążenia, jaki może płynąć przez aparat. Musi on być co najmniej równy prądowi znamionowemu zabezpieczenia nadprądowego, które znajduje się za nim. Dobór tego zabezpieczenia opisuje dobór wyłącznika nadprądowego.
| Typ | Bieguny | Prąd znamionowy | Aparat |
|---|---|---|---|
| A | 4 | 25 A | ETI EFI-P4 A 25/0.03 |
| A | 4 | 40 A | Schneider Electric iID-40-4-30-A |
| A | 4 | 40 A | Hager CDA440J |
| AC | 4 | 40 A | Hager CDC440J |
| AC | 4 | 63 A | Hager CDC463J |
Pełny przegląd aparatów zawiera dział wyłączniki różnicowoprądowe.
Typowe błędy przy doborze RCD
- Montaż typu AC w obwodzie z pralką, płytą indukcyjną lub ładowarką wymagającą typu A.
- Dobór wyłącznika różnicowoprądowego o prądzie znamionowym mniejszym niż zabezpieczenie nadprądowe za nim.
- Zastosowanie 2P w obwodzie trójfazowym z przewodem neutralnym.
- Połączenie przewodu N obwodu chronionego z przewodem N innego obwodu lub z PE za wyłącznikiem, co powoduje zadziałania bez rzeczywistego upływu.
- Traktowanie RCD jako zabezpieczenia nadprądowego: nie chroni on przed przeciążeniem ani zwarciem.
Układ aparatów w rozdzielnicy omawia artykuł jak podłączyć rozdzielnicę mieszkaniową. Prace przy rozdzielnicy wykonuje osoba z odpowiednimi uprawnieniami (SEP).
Najczęstsze pytania
Czy typ A może zastąpić typ AC?
Tak. Typ A wykrywa prąd przemienny sinusoidalny oraz tętniący prąd stały, więc obejmuje zakres typu AC. Można go stosować w każdym obwodzie, w którym wystarczyłby typ AC, bez utraty funkcji ochronnej.
Do jakich urządzeń potrzebny jest RCD typ A?
Typ A stosuje się przy odbiornikach z elektroniką mocy: pralkach, płytach indukcyjnych, ładowarkach pojazdów, zasilaczach i niektórych falownikach. O wymaganym typie decyduje dokumentacja producenta urządzenia.
Czy różnicówka 30 mA chroni przed przeciążeniem?
Nie. Wyłącznik różnicowoprądowy reaguje na prąd różnicowy, czyli upływ do ziemi, a nie na przeciążenie ani zwarcie. Do tego potrzebne jest zabezpieczenie nadprądowe, np. wyłącznik nadprądowy, połączone szeregowo.
Ile biegunów powinien mieć wyłącznik różnicowoprądowy?
W obwodzie jednofazowym stosuje się wyłącznik 2P (faza i N), w trójfazowym z przewodem neutralnym 4P (trzy fazy i N). Liczba biegunów musi odpowiadać liczbie przewodów czynnych obwodu.